Toegankelijkheidsonderzoek

Rapport:
Audit digitale toegankelijkheid Chatbot Ida inclusief demo-omgeving

Screenshot homepage

Samenvatting onderzoeksresultaat

De website Chatbot Ida inclusief demo-omgeving voldoet nog niet aan WCAG 2.1 niveau AA. Er zijn 17 van de 50 succescriteria waar een of meer fouten zijn gevonden. In dit document is vastgelegd in hoeverre de website voldoet aan de toegankelijkheidseisen die vastgelegd zijn in WCAG, de Web Content Accessibility Guidelines.

De chatbot Ida is onderzocht in maart 2026. Het onderzoek is uitgevoerd aan de hand van de evaluatiemethode WCAG-EM. Doel van dit rapport is om te bepalen welke verbeteringen nodig zijn om dit digitaal kanaal volledig toegankelijk te krijgen.

Het chatvenster heeft 3 vormen. Standaard is er het enkele gesprek dat met de chatbot gevoerd kan worden in een klein venster. Bij de bevindingen die in de medium of large modus zijn gevonden hebben we dit expliciet benoemd. Het is overigens beter om de 3 vormen als aparte links op de Overheidssite te plaatsen. Met name de kleine chat is zodanig uitgekleed, dat het verwarrend is als je de medium-variant opent. Als je de large-variant opent is er op een gegeven moment geen weg terug naar de medium en kleine variant. Een link om terug te keren naar Overheidssite zou handig zijn.

Het onderzoek richt zich specifiek op de toegankelijkheid van de website voor mensen met een functiebeperking, zoals mensen die blind, doof, laaggeletterd zijn of andere functieproblemen hebben. Voor hen is het van belang dat de website technisch en inhoudelijk zo is ingericht dat de site voor hen goed bruikbaar is. Een website optimaliseren voor toegankelijkheid heeft meer voordelen; het maakt de website beter bruikbaar voor iedereen (bijvoorbeeld ook voor mensen die op hun mobieltje kijken in een zonnige omgeving) en het maakt de site beter vindbaar in zoekmachines.

Op deze pagina

Scope van de evaluatie

Naam website Chatbot Ida inclusief demo-omgeving
Scope
  • alle pagina's en de chatbot op versnellers.nl
Conformiteitsdoel WCAG 2.1 niveau AA
Basisniveau van toegankelijkheid ondersteund Gangbare browsers en hulpsoftware.

Toetsresultaten WCAG 2.1 niveau AA

Principe Voldoende Onvoldoende Niet duidelijk
1 Waarneembaar 12 8 0
2 Bedienbaar 13 4 0
3 Begrijpelijk 7 3 0
4 Robuust 1 2 0
Totaal 33 17 0

Disclaimer

Een website bestaat vaak uit verschillende soorten pagina's, processen en content. De steekproef die wij maken is representatief voor de inhoud van de website. De onderzoeken voeren we handmatig uit waarbij we gebruik maken van hulpmiddelen. Dit doen wij zorgvuldig met mensen met ervaring. Omdat dit mensenwerk is kan het voorkomen dat een probleem niet is benoemd. Dit onderzoek is een momentopname. De website of app kan inmiddels veranderd zijn.

Leeswijzer

De gevonden problemen kunnen ook op pagina's buiten de steekproef voorkomen. Ga daarom bij elk probleem de gehele website na of dit ook op andere plaatsen voorkomt. Let op! Bij het aanbrengen van verbeteringen of wijzigingen op de website of app kunnen nieuwe problemen ontstaan.

Het resultaat is voldoende als bij de uitkomst staat:

Het resultaat is onvoldoende als bij de uitkomst staat:

Uitgebreide toetsresultaten

1. Waarneembaar

1.1 Tekstalternatieven

1.1.1 Niet-tekstuele content (Niveau A)

Alle niet-tekstuele content die aan de gebruiker wordt gepresenteerd, heeft een tekstalternatief dat een gelijkwaardig doel dient, behalve voor de hierna vermelde situaties.

Informatie over succescriterium 1.1.1 Niet-tekstuele content.

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: In het gespreksvenster is een afbeelding van een avatar aanwezig. Bij deze afbeelding ontbreekt de alt-tekst. Lees meer hierover bij SC 4.1.2 screenshot probleem

1.2 Op tijd gebaseerde media

1.2.1 Louter-geluid en louter-videobeeld (vooraf opgenomen) (Niveau A)

Voor media met vooraf opgenomen louter-geluid en vooraf opgenomen louter-videobeeld is het volgende waar, behalve als de audio of video een media-alternatief voor tekst is en duidelijk als zodanig is gelabeld:

Informatie over succescriterium 1.2.1 Louter-geluid en louter-videobeeld (vooraf opgenomen).

Uitkomst: Niet aanwezig

1.2.2 Ondertitels voor doven en slechthorenden (vooraf opgenomen) (Niveau A)

Er worden ondertitels voor doven en slechthorenden geleverd voor alle vooraf opgenomen audiocontent in gesynchroniseerde media, behalve als het mediabestand een media-alternatief voor tekst is en duidelijk als zodanig is gelabeld.

Informatie over succescriterium 1.2.2 Ondertitels voor doven en slechthorenden (vooraf opgenomen).

Uitkomst: Niet aanwezig

1.2.3 Audiodescriptie of media-alternatief (vooraf opgenomen) (Niveau A)

Er wordt een alternatief geleverd voor op tijd gebaseerde media of audiodescriptie van de vooraf opgenomen videocontent geleverd voor gesynchroniseerde media, behalve als het mediabestand een media-alternatief voor tekst is en duidelijk als zodanig is gelabeld.

Informatie over succescriterium 1.2.3 Audiodescriptie of media-alternatief (vooraf opgenomen).

Uitkomst: Niet aanwezig

1.2.4 Ondertitels voor doven en slechthorenden (live) (Niveau AA)

Er worden ondertitels voor doven en slechthorenden geleverd voor alle live audiocontent in gesynchroniseerde media.

Informatie over succescriterium 1.2.4 Ondertitels voor doven en slechthorenden (live).

Uitkomst: Niet aanwezig

1.2.5 Audiodescriptie (vooraf opgenomen) (Niveau AA)

Er wordt een audiodescriptie geleverd voor alle vooraf opgenomen videocontent in gesynchroniseerde media.

Informatie over succescriterium 1.2.5 Audiodescriptie (vooraf opgenomen).

Uitkomst: Niet aanwezig

1.3 Aanpasbaar

1.3.1 Info en relaties (Niveau A)

Informatie, structuur en relaties overgebracht door presentatie kunnen door software bepaald worden of zijn beschikbaar in tekst.

Informatie over succescriterium 1.3.1 Info en relaties.

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: Het chatvenster heeft een visuele kop "Gem". In de html-code is een visueel onzichtbare kop opgenomen met kopniveau 1: <h1 class="sr-only">Chat</h1> Gebruik een kopniveau 2, immers de onderliggende pagina verlaten we niet echt en plaats deze kop op de visuele naam.


De container waarin de chatbot zit heeft een naam gekregen: "Chatwidget". Geef de container een naam die voor bezoekers duidelijk is. Zie ook SC 3.2.4 en SC 4.1.2


Als je het gesprek terug laat lezen door hulpsoftware dan is het niet duidelijk wat de bezoeker heeft gevraagd of gezegd. Ook ontbreekt er een semantiek waaruit je bijvoorbeeld de omvang van het gesprek kunt halen. Dit kan je bereiken door bijvoorbeeld het gesprek in een geordende opsomming te plaatsen en het gesprek op juiste wijze op te bouwen met wie wat zegt en wat er gezegd is. Houd rekening met hoe de bezoeker aangesproken wordt door de gemeente: "U zegt" of "Jij zegt".


In medium en large modus staan in de zijbalk de gespreksonderwerpen. Het geselecteerde gesprek wordt in vet in het overzicht getoond. Zorg dat deze informatie ook beschikbaar is voor blinden en slechtzienden. screenshot zijbalk


Op de pagina van Mijn overheidssite is een opsomming van menukeuzes aanwezig, "Inwoners", "Ondernemen", enzovoorts. Ofschoon er visueel geen opsommingstekens zijn gebruikt is dit wel een opsomming. Gebruik het ul- en li-element om opsommingen op te maken.

1.3.2 Betekenisvolle volgorde (Niveau A)

Als de volgorde waarin content wordt gepresenteerd van invloed is op zijn betekenis, kan een correcte leesvolgorde door software bepaald worden.

Informatie over succescriterium 1.3.2 Betekenisvolle volgorde.

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: De knop om in het gespreksvenster te scrollen bevindt zich achter het invoerveld, buiten het scrollgebied. Deze knop komt ook nog eens hinderlijk over nieuwe content heen te staan. Laat de knop weg en zorg voor een duidelijke scrollbalk zodat zichtbaar is dat boven en onder nog content aanwezig is. Zie ook 2.1.1 Maak de scrollknop ook zoveel mogelijk overbodig door in het chatvenster door te scrollen. In het screenshot zie je dat slechts enkele zinnen van het nieuwe antwoord zichtbaar is. Sommige chatbots scrollen direct naar het einde, waardoor je je eigen vraag en het begin van het antwoord niet ziet. Het handigst lijkt het om in het venster de laatste vraag of het laatste antwoord bovenin beeld te tonen. Zodat zoveel mogelijk nieuwe content leesbaar in beeld is. screenshot bovenstaand probleem


Op de pagina van Mijn overheidssite staan nieuwsberichten bestaande uit een datum, een kop en een stuk tekst. Als de blokken achter elkaar worden voorgelezen is het niet duidelijk bij welke kop de datum hoort. Zet de koppen vooraan in de HTML-code en zet hierachter de datum. Visueel mag deze indeling wel aangehouden worden.


in large-modus heb ik een vraag gesteld over het afvoeren van tegels. Als ik dat gesprek teruglees blijkt ineens een van mijn vragen na het antwoord van de chatbot te staan. Ik vermoed een bug; dit probleem is voor iedereen lastig.

1.3.3 Zintuiglijke eigenschappen (Niveau A)

Instructies die geleverd worden om content te begrijpen en te bedienen zijn niet alleen afhankelijk van zintuiglijke eigenschappen van componenten zoals vorm, kleur, omvang, visuele locatie, oriëntatie of geluid.

Informatie over succescriterium 1.3.3 Zintuiglijke eigenschappen.

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: Op de pagina van Mijn overheidssite staat een blok "Heeft u een vraag". Hier staat een verwijzing naar "rechtsonder". Vermijd verwijzingen naar visuele locaties op het scherm of vul deze aan met de echte naam en de rol (knop). Mensen die het scherm niet (goed) kunnen zien en hulpsoftware gebruiken kunnen de informatie op andere wijze makkelijk terugvinden.

1.3.4 Weergavestand (Niveau AA)

De content beperkt de weergave en bediening niet tot een enkele presentatie-oriëntatie, zoals staand of liggend, tenzij een specifieke presentatie-oriëntatie essentieel is.

Informatie over succescriterium 1.3.4 Weergavestand.

Uitkomst: Voldoende

1.3.5 Identificeer het doel van de input (Niveau AA)

Het doel van elk invoerveld waarmee informatie van de gebruiker wordt verzameld, kan door software bepaald worden wanneer:

Informatie over succescriterium 1.3.5 Identificeer het doel van de input.

Uitkomst: Niet aanwezig

1.4 Onderscheidbaar

1.4.1 Gebruik van kleur (Niveau A)

Kleur wordt niet als het enige visuele middel gebruikt om informatie over te brengen, een actie aan te geven, tot een reactie op te roepen of een visueel element te onderscheiden.

Informatie over succescriterium 1.4.1 Gebruik van kleur.

Uitkomst: Voldoende

1.4.2 Geluidsbediening (Niveau A)

Als een geluidsweergave op een webpagina automatisch meer dan 3 seconden speelt, is er of een mechanisme beschikbaar om de geluidsweergave te pauzeren of te stoppen, of er is een mechanisme beschikbaar om het geluidsvolume onafhankelijk van het overall systeemvolume te regelen.

Informatie over succescriterium 1.4.2 Geluidsbediening.

Uitkomst: Niet aanwezig

1.4.3 Contrast (minimum) (Niveau AA)

De visuele weergave van tekst en afbeeldingen van tekst heeft een contrastverhouding van ten minste 4,5:1, behalve in de volgende gevallen:

Informatie over succescriterium 1.4.3 Contrast (minimum).

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: Als je met je muis over de items in het demoscherm van Mijn overheidssite gaat wordt in dark mode de tekst oranjebruin. Het contrast met de donkere achtergrond is dan te laag. De contrastverhouding is dan 3,86:1, waar dit minimaal 4,5:1 moet zijn. In light mode is het contrast wel voldoende.

1.4.4 Herschalen van tekst (Niveau AA)

Behalve voor ondertitels voor doven en slechthorenden en afbeeldingen van tekst, kan tekst zonder hulptechnologie tot 200% geschaald worden zonder verlies van content of functionaliteit.

Informatie over succescriterium 1.4.4 Herschalen van tekst.

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: Wanneer bij een schermgrootte van 1280x1024px ingezoomd wordt tot 200% dan verdwijnt in de medium-modus veel functionaliteit en content van de chatbot buiten beeld of over elkaar heen. screenshot herschalen


Wanneer bij een schermgrootte van 1280x1024px ingezoomd wordt tot 200% dan verdwijnt in de large-modus kan je door de pagina heen tabben.

  • de eerste link, ga naar de hoofdinhoud werkt hier niet. Je verwacht te springen naar het gesprek. (SC 2.4.1)
  • als je verder navigeert met de tabtoets kom je bij de knop "Zijbalk sluiten". De volgende tab is het hele menu. Deze tabstop is overbodig (SC 2.4.3).
1.4.5 Afbeeldingen van tekst (Niveau AA)

Als de gebruikte technologieën de visuele weergave tot stand kunnen brengen, wordt tekst gebruikt in plaats van afbeeldingen van tekst om informatie over te brengen, behalve in de volgende gevallen:

Informatie over succescriterium 1.4.5 Afbeeldingen van tekst.

Uitkomst: Niet aanwezig

1.4.10 Reflow (Niveau AA)

Content kan zonder verlies van informatie of functionaliteit en zonder te moeten scrollen in twee dimensies, worden weergegeven voor:

Met uitzondering van delen van de content die voor het gebruik of de betekenis een tweedimensionale lay-out vereisen.

Informatie over succescriterium 1.4.10 Reflow.

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: Wanneer bij een schermgrootte van 1280x1024px ingezoomd wordt tot 400% dan verdwijnt 300% in het chatvenster een deel van de content onder de scrollknop die altijd in beeld blijft. De tekst is deels onleesbaar.


Wanneer bij een schermgrootte van 1280x1024px ingezoomd wordt tot 400% dan verdwijnt in het chatvenster het hele gespreksdeel. De tekst is volledig onleesbaar. Ook valt de bovenbalk buiten beeld en het chatvenster is haast onbedienbaar.

1.4.11 Contrast van niet-tekstuele content (Niveau AA)

De visuele weergave van het volgende heeft een contrastverhouding van ten minste 3:1 ten opzichte van aangrenzende kleuren:

Informatie over succescriterium 1.4.11 Contrast van niet-tekstuele content.

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: Wanneer de verstuurknop focus heeft, is dat zichtbaar door een grijze cirkelvormige focusrand. De contrastverhouding tussen de focusrand en de donkergrijze achtergrond is 1,5:1, waar dit minimaal 3:1 moet zijn. Hierdoor is voor slechtzienden en kleurenblinden het onderscheid niet of moeilijk waar te nemen. Maak gebruik van een kleurencombinatie met voldoende contrast.


Het invoerveld in het chatvenster heeft in dark en in light mode een te laag contrast. De contrastverhouding is hier respectievelijk 1,5:1 en 1,7:1, waar dit minimaal 3:1 moet zijn. Zorg dat het invoerveld voldoende contrast heeft zodat deze voor iedereen goed zichtbaar is. Dit probleem komt ook in medium- en large-modus voor. screenshot bovenstaand probleem


Het gespreksdeel in het chatvenster krijgt bij voldoende tekst een scrollbalk. Deze scrollbalk zweeft ergens aan de linkerzijde en heeft een te laag contrast ten opzichte van de achtergrond. Dit geldt zowel voor dark als voor light mode. De contrastverhouding is hier respectievelijk 1,9:1 en 1,6:1, waar dit minimaal 3:1 moet zijn. Zorg dat de scrollbalk voldoende contrast heeft zodat deze voor iedereen goed zichtbaar is.


Als een link van de chatbot focus krijgt verschijnt er een lichtgrijze rand op een witte achtergrond. De contrastverhouding is hier 1,6:1, waar dit minimaal 3:1 moet zijn. Zorg de focusrand voldoende contrast heeft zodat deze voor iedereen goed zichtbaar is. voorbeeld focusrand


In de medium- en large-modus is de focus op verschillende onderdelen in light-modus grijs op wit. De contrastverhouding is hier 2,6:1, waar dit minimaal 3:1 moet zijn. Zorg de focusrand voldoende contrast heeft zodat deze voor iedereen goed zichtbaar is. Ook op andere plekken zoals in de popup bij het bevestigen van verwijderen van een gesprek is het contrast van de focus te laag.


In het inlogscherm op inlog.versnellers.nl hebben de invoervakken een lichtgrijze onderlijning. De contrastverhouding is hier 1,5:1, waar dit minimaal 3:1 moet zijn. Zorg dat dit in de beide inlogmogelijkheden in de vervolgschermen ook voldoende is.

1.4.12 Tekstafstand (Niveau AA)

Bij content die wordt geïmplementeerd met opmaaktalen die de volgende stijleigenschappen voor tekst ondersteunen, is er geen sprake van verlies van content of functionaliteit door het instellen van alle volgende, en door het niet wijzigen van andere stijleigenschappen:

Uitzondering: Menselijke talen en scripts die geen gebruik maken van een of meer van deze stijleigenschappen voor tekst in schriftelijke tekst, kunnen voldoen aan de eisen door alleen gebruik te maken van de eigenschappen die bestaan voor de betreffende combinatie van taal en script.

Informatie over succescriterium 1.4.12 Tekstafstand.

Uitkomst: Voldoende

1.4.13 Content bij hover of focus (Niveau AA)

Wanneer aanvullende content zichtbaar wordt en daarna weer verborgen, door het gebruik van hover met de aanwijzer of focus met het toetsenbord, gelden de volgende zaken:

Uitzondering: De visuele weergave van de aanvullende content wordt beheerd door de user agent en wordt niet aangepast door de auteur.

Informatie over succescriterium 1.4.13 Content bij hover of focus.

Uitkomst: Voldoende

2. Bedienbaar

2.1 Toetsenbordtoegankelijk

2.1.1 Toetsenbord (Niveau A)

Alle functionaliteit van de content is bedienbaar via een toetsenbordinterface zonder dat afzonderlijke toetsaanslagen aan tijd gebonden zijn, behalve als de onderliggende functie een invoer vereist die afhangt van het pad dat de gebruiker aflegt en niet alleen van de eindpunten.

Informatie over succescriterium 2.1.1 Toetsenbord.

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: Advies: Laat de scroll-knop weg (zie SC 1.3.2). Deze staat soms in de weg en wijst alleen omlaag. Mensen willen soms ook omhoog kunnen scrollen. Zorg ervoor dat via tabindex="-1" de focus op het scrollbare venster is te krijgen (lijkt al grotendeels goed te werken) als er binnen het scrollbare gebied geen interactieve focusbare elementen zijn.


In de medium-modus is er een knop "Nieuw gesprek", waar als je er met de muis overheen gaat de toetsenbordbediening getoond wordt: "Ctrl + Shift + O". Zorg dat deze informatie ook met toetsenbord zichtbaar is te maken.


In large-modus is een knop om je instellingen uit te vouwen. De naam van de knop luidt "Vvoornaam.achternaam@mail.nl". Dit is wat er visueel in beeld staat. Als je het menu uitvouwt wordt dat aangekondigd. Maar daarna is het niet duidelijk waar je bent. Enerzijds verdwijnt de focus, anderzijds is de focus heel slecht zichtbaar. Ook is niet duidelijk dat je hier met de pijltoetsen door het menu moet navigeren. Voor websites is het beter om hier de tabtoets te blijven gebruiken.

2.1.2 Geen toetsenbordval (Niveau A)

Als de toetsenbordfocus met de toetsenbordinterface verplaatst kan worden naar een component van de pagina, dan kan de focus ook met alleen de toetsenbordinterface weer van dat component weg worden bewogen. En, als er meer nodig is dan de standaard pijl- of tabtoetsen of andere standaard methoden om de focus te verplaatsen, dan wordt de gebruiker geïnformeerd over de manier waarop de focus kan worden verplaatst.

Informatie over succescriterium 2.1.2 Geen toetsenbordval.

Uitkomst: Voldoende

Bevinding: Advies: in large-modus kan je met de tabtoets naar een soort account-instellingen-knop (knop met je e-mailadres). Als je die opent doet de tabtoets het ineens niet meer en is niet duidelijk wat je moet doen. Omdat dit omkeerbaar is is dit hier niet afgekeurd. Bezoekers die het toetsenbord gebruiken om te navigeren hebben wel last van dit probleem.

2.1.4 Enkel teken sneltoets (Niveau A)

Wanneer een sneltoets in content wordt geïmplementeerd door alleen letters (inclusief hoofdletters en kleine letters), leestekens, cijfers of symbolen te gebruiken, geldt ten minste één van de volgende zaken:

Informatie over succescriterium 2.1.4 Enkel teken sneltoets.

Uitkomst: Voldoende

2.2 Genoeg tijd

2.2.1 Timing aanpasbaar (Niveau A)

Voor elke tijdslimiet die door de content wordt ingesteld, geldt ten minste één van de volgende zaken:

Informatie over succescriterium 2.2.1 Timing aanpasbaar.

Uitkomst: Niet aanwezig

2.2.2 Pauzeren, stoppen, verbergen (Niveau A)

Voor alle bewegende, knipperende, scrollende of automatisch actualiserende informatie gelden alle volgende zaken:

Informatie over succescriterium 2.2.2 Pauzeren, stoppen, verbergen.

Uitkomst: Niet aanwezig

2.3 Toevallen en fysieke reacties

2.3.1 Drie flitsen of beneden drempelwaarde (Niveau A)

Webpagina's bevatten niets wat meer dan drie keer flitst in enige periode van één seconde of de flits is beneden de algemene flits- en rodeflitsdrempelwaarden.

Informatie over succescriterium 2.3.1 Drie flitsen of beneden drempelwaarde.

Uitkomst: Niet aanwezig

2.4.1 Blokken omzeilen (Niveau A)

Er is een mechanisme beschikbaar om blokken content die op meerdere webpagina's worden herhaald te omzeilen.

Informatie over succescriterium 2.4.1 Blokken omzeilen.

Uitkomst: Voldoende

Bevinding: Advies: de chatbotknop bevindt zich helemaal achteraan de code. Je kunt deze beter toegankelijk maken door bijvoorbeeld bij de skiplinks aan het begin van de pagina een link naar de chatbotknop op te nemen.

2.4.2 Paginatitel (Niveau A)

Webpagina's hebben titels die het onderwerp of doel beschrijven.

Informatie over succescriterium 2.4.2 Paginatitel.

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: De demopagina heeft als titel "Ida". Dit moet "Mijn overheidssite" zijn. Pas als Ida fullscreen geopend wordt dan moet de titel "Ida" zijn.


Het inlogscherm op login.versnellers.nl heeft een titel. Deze luidt "Inloggen". Vul dit aan met de naam van de website "Versnellers".

2.4.3 Focus volgorde (Niveau A)

Als een webpagina sequentieel genavigeerd kan worden en de navigatiesequenties hebben invloed op de betekenis of het gebruik, dan krijgen focusbare componenten de focus in de juiste volgorde waardoor betekenis en bedienbaarheid behouden blijft.

Informatie over succescriterium 2.4.3 Focus volgorde.

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: Advies: Bij het openen van het chatbotvenster word je direct naar het invoerveld geleid. Hier is onderzoek met ervaringsdeskundigen nodig. Ik vraag me namelijk af of het niet handiger is voor iemand die blind is, dat je bovenin het venster wordt gezet zodat je als bezoeker van boven naar beneden het chatvenster kan verkennen. Nu wordt de bezoeker bijna aan het eind van het venster geplaatst. En heeft geen idee waar het gesprek in het venster staat. Wellicht een idee om dit alleen te doen als de bezoeker nog geen vragen heeft gesteld.


Advies: De focusvolgorde hangt af van de manier waarop het chatvenster geopend wordt, modal of non-modal. Als het non-modal is en het mogelijk is om naar andere pagina's te navigeren zonder het gesprek te verliezen voeg dan een pagina toe aan de demo. En zorg dat je op toegankelijke wijze van de ene naar de andere pagina kan navigeren.

Het linkdoel kan bepaald worden uit enkel de linktekst of uit de linktekst samen met zijn door software bepaalde linkcontext, behalve daar waar het doel van de link een dubbelzinnige betekenis zou kunnen hebben voor gebruikers in het algemeen.

Informatie over succescriterium 2.4.4 Linkdoel (in context).

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: In medium-modus is er een mogelijkheid om naar large-modus te gaan. Via een knop kan je naar deze andere variant. De naam van de knop luidt "Openen in nieuw tabblad". Dit zegt onvoldoende van wat je verwachten mag in het nieuwe scherm.

2.4.5 Meerdere manieren (Niveau AA)

Er is meer dan één manier beschikbaar om een webpagina binnen een verzameling webpagina's te vinden, behalve wanneer de webpagina het resultaat is van, of een stap in, een proces.

Informatie over succescriterium 2.4.5 Meerdere manieren.

Uitkomst: Niet aanwezig

2.4.6 Koppen en labels (Niveau AA)

Koppen en labels beschrijven het onderwerp of doel.

Informatie over succescriterium 2.4.6 Koppen en labels.

Uitkomst: Voldoende

2.4.7 Focus zichtbaar (Niveau AA)

Elke gebruikersinterface die met een toetsenbord te bedienen is, heeft een bedieningswijze waarbij de indicator van de toetsenbordfocus zichtbaar is.

Informatie over succescriterium 2.4.7 Focus zichtbaar.

Uitkomst: Voldoende

2.5 Input modaliteiten

2.5.1 Aanwijzergebaren (Niveau A)

Alle functionaliteit waarmee bij de bediening gebruik wordt gemaakt van meerpunts- of padgebaseerde gebaren, kan worden bediend met een enkele aanwijzer zonder een padgebaseerd gebaar, tenzij een meerpunts- of padgebaseerd gebaar essentieel is.

Informatie over succescriterium 2.5.1 Aanwijzergebaren.

Uitkomst: Niet aanwezig

2.5.2 Aanwijzerannulering (Niveau A)

Voor functionaliteit die kan worden bediend met een enkele aanwijzer, geldt ten minste één van de volgende zaken:

Informatie over succescriterium 2.5.2 Aanwijzerannulering.

Uitkomst: Voldoende

2.5.3 Label in naam (Niveau A)

Bij componenten van de gebruikersinterface met labels die tekst of afbeeldingen van tekst bevatten, bevat de naam de tekst die visueel wordt weergegeven.

Informatie over succescriterium 2.5.3 Label in naam.

Uitkomst: Voldoende

2.5.4 Bewegingsactivering (Niveau A)

Functionaliteit die kan worden bediend door de beweging van een apparaat of beweging van een gebruiker, kan ook worden bediend met componenten van de gebruikersinterface. De reactie op de beweging kan worden uitgeschakeld om onbedoelde activering te voorkomen, behalve wanneer:

Informatie over succescriterium 2.5.4 Bewegingsactivering.

Uitkomst: Niet aanwezig

3. Begrijpelijk

3.1 Leesbaar

3.1.1 Taal van de pagina (Niveau A)

De standaard menselijke taal van elke webpagina kan door software bepaald worden.

Informatie over succescriterium 3.1.1 Taal van de pagina.

Uitkomst: Voldoende

Bevinding: Advies: veel gemeenten maken gebruik van vertaalknop en verschillende soorten vertaalsoftware. Houd er rekening mee dat de chatbot dit ondersteunt.

3.1.2 Taal van onderdelen (Niveau AA)

De menselijke taal van elke passage of zin in de content kan door software bepaald worden, behalve waar het gaat om eigennamen, technische termen, woorden uit een onbepaalde taal en woorden of zinsdelen die deel zijn gaan uitmaken van het jargon van de onmiddellijk omringende tekst.

Informatie over succescriterium 3.1.2 Taal van onderdelen.

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: Als je een vraag in het Engels stelt krijg je een antwoord in het Engels. Markeer in het gespreksvenster de teksten die in een andere taal zijn dan de taal van de pagina met het lang-attribuut en de juiste taalcode.

3.2 Voorspelbaar

3.2.1 Bij focus (Niveau A)

Als een component van de gebruikersinterface de focus krijgt, dan veroorzaakt dat geen contextwijziging.

Informatie over succescriterium 3.2.1 Bij focus.

Uitkomst: Voldoende

3.2.2 Bij input (Niveau A)

Verandering van de instelling van een component van de gebruikersinterface veroorzaakt niet automatisch een contextwijziging, tenzij de gebruiker geïnformeerd is over het gedrag vóór het gebruik van de component.

Informatie over succescriterium 3.2.2 Bij input.

Uitkomst: Voldoende

3.2.3 Consistente navigatie (Niveau AA)

Navigatiemechanismen, die op meerdere webpagina's binnen een verzameling webpagina's herhaald worden, komen elke keer dat ze worden herhaald in dezelfde relatieve volgorde voor, tenzij een verandering wordt geïnitieerd door de gebruiker.

Informatie over succescriterium 3.2.3 Consistente navigatie.

Uitkomst: Voldoende

3.2.4 Consistente identificatie (Niveau AA)

Componenten die dezelfde functionaliteit hebben binnen een verzameling webpagina's worden consistent geïdentificeerd.

Informatie over succescriterium 3.2.4 Consistente identificatie.

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: Er wordt op verschillende manieren naar de chat verwezen: "Chat", "widget", "Chatwidget", "assistent", “digitale hulp van de gemeente”, "Gem". Gebruik geen jargon zoals widget. Gebruik een eenduidige benaming voor dit apparaat. Als dit een chatbot is genaamd "Clumsy" noem het dan ook "chatbot Clumsy" en verwijs ernaar met "chatbot Clumsy", "chatbot" of "Clumsy". Houdt er wel rekening mee dat niet voor iedereen het woord chatbot gangbaar is.

  • Houd rekening met de wensen van gemeenten. Zorg dat op alle plekken de naam configureerbaar is, ook de niet zichtbare namen.
  • Houd rekening met de combinatie van chatbot en livechat. Ook hier moet duidelijk zijn dat je met een chatbot of een persoon aan het chatten ben.

In de medium en large-modus heeft de chatbot 2 verschillend uitziende knoppen met dezelfde naam: "Nieuw gesprek". 2 knoppen met dezelfde functie is er 1 teveel. Mochten de knoppen toch verschillende functies hebben, geef de knoppen dan een duidelijke unieke naam.

3.3 Assistentie bij invoer

3.3.1 Foutidentificatie (Niveau A)

Als een invoerfout automatisch ontdekt wordt, dan wordt het onderdeel waar de fout zit geïdentificeerd en wordt de fout tekstueel aan de gebruiker meegedeeld.

Informatie over succescriterium 3.3.1 Foutidentificatie.

Uitkomst: Niet aanwezig

3.3.2 Labels of instructies (Niveau A)

Als de content gebruikersinvoer vereist, dan worden labels of instructies geleverd.

Informatie over succescriterium 3.3.2 Labels of instructies.

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: De plek waar de bezoeker een vraag kan stellen heeft geen zichtbaar label maar wel een placeholder-tekst "Typ hier je vraag". De placeholder-tekst is niet voldoende, want die verdwijnt zodra de bezoeker begint met typen. Voor sommige mensen kan het moeilijk zijn om te onthouden wat ze moeten invullen als dat er niet duidelijk bij staat. Voeg een label toe dat altijd zichtbaar blijft om dit probleem op te lossen.

3.3.3 Foutsuggestie (Niveau AA)

Als een invoerfout automatisch ontdekt wordt en suggesties voor verbetering bekend zijn, dan worden de suggesties aan de gebruiker geleverd, tenzij dit de beveiliging of het doel van de content in gevaar zou brengen.

Informatie over succescriterium 3.3.3 Foutsuggestie.

Uitkomst: Niet aanwezig

Voor webpagina's die wettelijke verplichtingen of financiële transacties voor de gebruiker uitvoeren, die, door de gebruiker te beheren gegevens in gegevensopslagplaatsen verwijderen of wijzigen, of die antwoorden van de gebruiker verzenden, geldt minstens één van de volgende zaken:

  1. Omkeerbaar: Verzendingen kunnen ongedaan gemaakt worden.
  2. Gecontroleerd: Door de gebruiker ingevoerde gegevens worden gecontroleerd op invoerfouten en de gebruiker wordt de mogelijkheid gegeven om ze te verbeteren.
  3. Bevestigd: Er is een mechanisme beschikbaar voor het beoordelen, bevestigen en verbeteren van informatie voordat de verzending wordt voltooid.

Informatie over succescriterium 3.3.4 Foutpreventie (wettelijk, financieel, gegevens).

Uitkomst: Niet aanwezig

4. Robuust

4.1 Compatibel

4.1.1 Parsen (Niveau A)

In content die geïmplementeerd is met opmaaktalen hebben elementen volledige begin- en eindtags, zijn elementen genest volgens hun specificatie, bevatten elementen geen dubbele attributen en zijn alle ID's uniek, behalve waar de specificatie deze eigenschappen toelaat.

Informatie over succescriterium 4.1.1 Parsen.

Uitkomst: Voldoende

4.1.2 Naam, rol, waarde (Niveau A)

Voor alle componenten van de gebruikersinterface (inclusief, maar niet uitsluitend voor formulierelementen, links en door scripts gegenereerde componenten), kunnen de naam (name) en rol (role) door software bepaald worden; toestanden (states), eigenschappen (properties) en waarden (values) die door de gebruiker ingesteld kunnen worden, kunnen door software ingesteld worden; en kennisgeving van veranderingen in deze items is beschikbaar voor user agents, met inbegrip van hulptechnologieën.

Informatie over succescriterium 4.1.2 Naam, rol, waarde.

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: De chatbotknop bevat de volgend attributen: aria-label="Chat openen" aria-expanded="false". De chatbotknop heeft een naam die wijzigt als je de chatbot opent. Als je via de knop de chatbot opent verandert de status netjes in aria-expanded="true". De status van het chatbotvenster wordt netjes voorgelezendoor voorleessoftware. Dat maakt het veranderen van de naam van "Chat openen" naar "Chat sluiten" overbodig. Houdt de naam van de knop kort en eenduidig, bijvoorbeeld "Chatbot Gem". De naam "Gem" staat prominent in het venster bij openen. Hiermee creëer je samenhang en eenduidigheid in de naamgeving.


In de code vinden we een <div> met aria-live="polite" aria-atomic="true">Chatvenster is geopend... Deze code is overbodig want de status wordt al gegeven door de knop die de chatbot opent. Of is er een ander methode om de chatbot te openen? Laat anders deze code weg.


Het dialoogvenster heeft een naam, "Chatwidget". Een term als “chatvenster” lijkt meer gepast. Zie ook SC 3.2.4


Advies: Plaats een zichtbare naam bij de knop om de chatbot te openen. Dit verbetert de herkenning voor velen, en maakt het voor mensen met spraakbesturing ook mogelijk om de knop te bedienen. voorbeeld knop


Advies: Voor een chatbot die relevant moet zijn terwijl de bezoeker de website gebruikt is “non-modal” een logische keuze. Voor consistentie en voorspelbaarheid is het dan belangrijk dat de website altijd bereikbaar en bedienbaar is als de chat open staat. De chat moet dan ook niet schermvullend zijn, ook niet op lage resoluties. Voor de te maken keuzes. Als het de bedoeling is om de chatbot non-modal te houden dan is het goed om ook navigeerbare elementen in de demo te plaatsen zodat getest kan worden wat er gebeurt als je naar een andere pagina gaat.


Er is een knop genaamd "Sluiten" in het chatvenster. Aangezien de chat alleen kleiner gemaakt wordt, en niet gesloten (zoals bij “modal”) is een andere naam passender. Ook de afbeelding op de knop is geen "X" maar een "v". gebruik daarom een term als “minimaliseer”, “verklein” of “maak klein”.


De afbeelding van de avatar in het discussievenster heeft geen alternatieve tekst. Deze tekst is belangrijk omdat mensen die het gesprek teruglezen moeten weten wie wat gezegd heeft. Vul dan ook de alternatieve tekst van de afbeelding, de naam van de chatbot: "Gem" aan met het woord "zegt". De hele chat zit in een <div> met de volgende attributen: role="log" aria-live="polite" aria-relevant="additions" De log-role heeft impliciet al aria-live. Met andere woorden, aria-live kan verwijderd worden. Daarnaast is er expliciet gebruikgemaakt van aria-relevant=”additions”. De impliciete standaardwaarde is “additions text”. Door het verwijderen van “text” worden de tekstalternatieven niet meer aangekondigd.


Verschillende knoppen volgen het format van een <button> met een aria-label-attribuut, een identiek title-attribuut:aria-label="Sluiten" title="Sluiten" en een <svg> als content.Om ruis te verminderen is het aan te raden om het title-attribuut te verwijderen. Advies: Beter is om ook de naam van de knop in tekst bij de knop te plaatsen (advies).


Verschillende knoppen volgen het format van een <button> en een <svg>. Met de <svg> wordt door verschillende technologieën anders omgegaan. Het toevoegen van aria-hidden=”true” op dit element kan problemen voorkomen.


In large-modus is een knop om je instellingen uit te vouwen. De naam van de knop luidt "Vvoornaam.achternaam@mail.nl". Dit is wat er visueel in beeld staat. Vul de naam echter aan met de functionaliteit die in het uitvouwmenu tevoorschijn komt (instellingen?). Overigens wordt de letter die voor het mailadres staat aan het mailadres geplakt. Het lijkt beter om de letter achterwege te laten.

4.1.3 Statusberichten (Niveau AA)

In content die is geïmplementeerd met opmaaktalen kunnen statusberichten door software bepaald worden met behulp van rol (role) of eigenschappen (properties), zodat hulptechnologieën de berichten aan de gebruiker kunnen presenteren zonder dat ze de focus krijgen.

Informatie over succescriterium 4.1.3 Statusberichten.

Uitkomst: Onvoldoende

Bevinding: De hele chat zit in een <div> met de volgende attributn: role="log" aria-live="polite" aria-relevant="additions" De log-role heeft impliciet al aria-live. Met andere woorden, aria-live kan verwijderd worden. Daarnaast is er expliciet gebruikgemaakt van aria-relevant=”additions”. De impliciete standaardwaarde is “additions text”. Door het verwijderen van “text” worden de tekstalternatieven niet meer aangekondigd. Verander de tekstalternatieven van de avatar van Gem naar “Gem zegt”, en verwijder het aria-relevant-attribuut. Zo wordt elke update van Gem aangekondigd als “Gem zegt” gevolgd door de updatetekst.

Onderbouwing van de evaluatie

Het onderzoek is uitgevoerd op basis van de evaluatiemethode van het W3C, WCAG-EM. Dit gebeurt grotendeels handmatig door een steekproef te nemen. Voor een quickscan geldt dat we slechts delen uit deze methodiek gebruiken. Ondanks alle zorgvuldigheid en ervaring van de onderzoeker kan het voorkomen dat een probleem niet gesignaleerd is. Houd er rekening mee dat in een volgend onderzoek bepaalde onderdelen anders worden beoordeeld omdat technologieën en hulpsoftware worden doorontwikkeld. Bij het handmatig onderzoek wordt gebruik gemaakt van tools.

Steekproef getoetste webpagina's

Ondersteunende technieken

Webbrowsers (useragents) en andere software

Bij dit onderzoek is de volgende software gebruikt:

Bronnen

Deze rapportage is grotendeels gemaakt met de online evaluatietool van W3C.

Rapportinformatie: V2.0.1-WCAG2.1-R3.2-T0.15-nl